GORNJA BRNJICA KOD PRIŠTINE
Gde počivaju sivi tići

Nema zvaničnih istorijskih dokumenata i drugih  pisanih tragova koji bi svedočili gde su sahranjeni stari Jug Bogdan i njegovih devet sinova, poginuli u Kosovskom boju 28. juna 1389. godine. No, u Gornjoj Brnjici, tri kilometra severno od Prištine i isto toliko jugoistočno od Gazimestana, poprišta Kosovske bitke, petnaestak preostalih srpskih porodica odavnina imaju „svoj dokaz“ i tumače da Jug Bogdan i svih devet Jugovića, počivaju baš u ovom selu, na pet metara od ulaza u crkvu Svetih apostola Petra i Pavla, na stranama brda naspram sela. Ispred glavnog ulaza ove crkve iz srednjeg veka, nalaze se stari spomenici, devet u nizu, sa nadgrobnim pločama i krstovima, a iza, u drugom redu, spomenik sa nadgrobnom pločom kao deseti i najočuvaniji.

– Spomenici nisu dovoljno zaštićeni i u pitanju je decenijski nemar koji pokazuje neodgovoran odnos prema našoj baštini. Mi, kako-tako održavamo crkvu i groblje. Ovde se sa kolena na koleno prenosi predanje da su tu sahranjeni, svih deset Jugovića – kaže Radoica Cvejić koji u Gornjoj Brnjici živi sa suprugom, tri sina i ćerkom.

Na tri groba braće Jugovića stoje nadgrobni spomenici, kao i spomenik starom Jug Bogdanu, dok na ostalim grobovima nisu očuvani. Nadgrobne ploče sa velikim krstom preko cele dužine vidljive su skoro kod svih spomenika mada su neke delimično pokrivene zemljom i travom.

Preostali Srbi u Gornjoj Brnjici kažu da su se nekada ovde, o Svetom Stefanu, svakog 9. januara, sekla 24 slavska kolača, a praznovani su i Sveti Nikola i Sveti Jovan, kao i da se uvek na Zadušnice pale sveće Jugovićima na njihovim grobnim mestima.

Odluka o utvrđivanju Starog srpskog groblja i crkve Svetog Petra i Pavla u Gornjoj Brnjici za spomenik kulture doneta je 24. marta 1998. na osnovu Zakona o kulturnim dobrima Republike Srbije  iz 1994. godine.

Gornja Brnjica je u podnožju Golaka, na Sićevačkoj reci, u početku proširenja njene doline pri izlazu u kosovsku ravnicu. Selo zajedno sa starim delom, ima pet mahala: Miljevac, Ješaničane, Brnjica, Dušinčane i Sinji Dol. Kuće u mahalama su zbijene. Udaljenja između mahala iznose do kilometar i po.

– Osim seoske prodavnice i ambulante, drugih  ustanova nemamo. Četvorogodišnja škola, koja je nekada imala 20 i više đaka, sada je zatvorena jer dece nema ni za jedan razred. Dva osnovca koji pohađaju dva kilometra udaljenu školu u Donjoj Brnjici, i troje srednjoškolaca koji idu u Gračanicu, prevozi školski kombi. On je, inače, i ostalima iz sela jedini prevoz, zato što ovde nije lako imati ni privatni automobil. Meštani uglavnom žive od minimalne novčane pomoći koju dobijaju kao radnici nekadašnjih preduzeća, eventualno od penzija, a posla nema ni za nas nekoliko mladića koji smo završili školovanje, ali ne razmišljamo o odlasku iz sela – zaključuje Miloš Cvejić.

 

Tekst i fotografije Zoran Vlašković

Opširnije pročitajte u našem štampanom izdanju