Svet u krizi, Kina u usponu

Šenžen, svetsko čudo napretka

Dok se nad svetskom ekonomijom viju crni oblaci izazvani pandemijom, jedina velika nacionalna privreda koja beleži rast u odnosu na prethodnu godinu jeste kineska. Dok je u većina zemalja sveta glavna tema broj obolelih od zaraze i kako od nje zaštiti stanovništvo, Kina počinje novo poglavlje u reformi privrede, i u otvaranju prema inostranstvu.

Prošlog utorka u ponoć, luka Šeku, u južnom delu višemilionskog grada Šenžena, u kineskoj južnoj provincija Guangdong, vrvela je i bleštala. Kontejnerski kamioni su prevozili, kranovi su brujali, a zaposleni u luci bili zauzeti navođenjem teretnih brodova koji su jedan za drugim pristajali na terminal.

Pre četiri decenije, područje na kojem se nalazi luka, preko puta Hongkonga, od kojeg je odvojeno zalivom Šenžen, bilo je gotovo pusto. Brodski kapacitet je bio ograničen.

No, posle 40 godina, Šeku je postala jedna od najvećih kineskih luka i jedna od najvažnijih pretovarnih baza u južnoj Kini. Šeku je tek jedan od dokaza kako je smela odluka rukovodstva Kine da u tada nerazvijenoj i siromašnoj zemlji uspostavi prve specijalne ekonomske zone (SEZ) i iznedri ekonomska čuda koja mogu biti lekcija za čovečanstvo.

U prošlu sredu u Šenženu je održana velika proslave 40. godišnjice uspostavljanja SEZ. Ističući razvoj ovog mesta kao „čudo u svetskoj istoriji“, predsednik NR Kine Si Đinping je rekao da se radilo o sjajnom inovativnom potezu Komunističke partije Kine i države u unapređivanju reformi i otvaranju, kao i socijalističkoj modernizaciji.

Stalni komitet Nacionalnog narodnog kongresa, vrhovnog zakonodavnog tela u NR Kini, avgusta 1980, odobrio je uspostavljanje SEZ u Šenženu, Šantou, Zuhaiju u Guandongu, te u Ksiamenu, u severnoistočnijoj susednoj provinciju Fuđian. Šenžen je od tada preobražen iz skromnog ribarskog grada sa 330.00 žitelja, u modernu metropolu koju naseljava preko 13 miliona ljudi. Poznat kao kineska Silicijumska dolina, Šenžen je uzleteo i ostvario ekonomsko čudo, služeći kao grad pilot za dramatičnu transformaciju Kine u drugu, po nekim merilima i prvu ekonomsku silu sveta. I pokrajina Guangdong, sa preko 130 miliona stanovnika, sada je jedan od najbogatijih regiona u Kini.

Kada je Šenžen određen za prvu kinesku SEZ, grad se borio da zadovolji osnovne dnevne potrebe. Jedinstveni razvojni plan pokrenut je kako bi pružio bolji život lokalnom stanovništvu.

Piše Borislav KORKODELOVIĆ