PIROT I NJEGOVE ZNAMENITOSTI
U Konaku Malog Riste

Ako nam se ikada rodila želja da upoznamo jug Srbije, to je svakako bilo zbog filmova koje smo gledali. Mnogi su se zapitali, odgledavši „Zonu Zamfirovu“ i „Ivkovu slavu“, u kom li su se to gradu snimala ova vredna filmskao ostvarenja, nastala prema delima Stevana Sremca. Istražujući, dolazi se do toga da se svi bitni kadrovi vrte oko jedne prelepe kuće, prepoznatljive pod nazivom Konak Malog Riste, te je upravo od ovog mesta krenuo naš obilazak grada u kom se pomenuti konak, danas Muzej Ponišavlja, nalazi. Ovo je priča o Pirotu.

A u Konaku Malog Riste sve porodično – od uređenja do same atmosfere. Pirot je poznat po svojim ćilimima,ukrašenim šarama u raznim varijantama. Crvena boja na njima je najuočljivija, pa i sam muzej, ukrašen ćilimima, odiše nijansama u ovoj boji. Stalna postavka prikazuje način života u 19. veku. Preovlađuju etno motivi, i to ne samo na ćilimima, već i na grnčariji koja se na policama nalazi. Unutra je postavljen i nameštaj porodice Hristić, kao i detalji koji stvaraju osećaj da se, boraveći u muzeju, nalazite u nekom od filmova koji su ovde snimani.

Grad Pirot pripada Pirotskom okrugu. Izgrađen je na prostoru rimskog Turesa, a današnji naziv se pominje u 15. stoleću. Kako je kroz istoriju bio važan nama, tako je bio bitan i drugim narodima. Svi su ostavili neke tragove u njemu, koji se primećuju i danas.

Piroćanci su u šalama predstavljeni kao cicije, što je daleko od istine. U to se možete uveriti kada dođete na Zelenu pijacu, gde sve vrvi od prijatnih razgovora i dobrodošlice za svakog prolaznika. Kvalitetni proizvodi i niske cene razbijaju svaku predrasudu o tome.

Pirotski kačkavalj, posebno onaj koji proizvode srednjoškolci koji nasleđuju tradiciju pravljenja tog specijaliteta, kao i pirotska peglana kobasica, proizvodi su po kojima je Pirot prepoznat i u svetu. Takođe, tu su i grnčarija, vez i opanci. Stanovnici se ponose Sajmom pirotske peglane kobasice, kao i kejom na Nišavi, na kom provode slobodno vreme. Prirodno kupalište, sa posađenim lipovim drvoredom duž keja, pravi je izbor za opuštanje tokom vrelih letnjih meseci.

Priroda ovog kraja je izuzetno važna sa turizam. Ništa manje nisu bitni ni tvrđava Momčilov grad, manastir Sveti Đorđe kod sela Temska, Planinarski dom, Poganovski manastir. Kada već govorimo o Momčilovom gradu, koji je poznat i pod nazivom Kale, mogu se uputiti sve pohvale kako se ovo srednjovekovno vojno utvrđenje iz 14. veka čuva. Tvrđava je prepoznatljiva po interesantnoj gradnji sa mnoštvom stepenica i prelepim pogledom na grad, u kom god delu tvrđave da se nađete. Sa druge strane, selo Temska se ističe manastirom koji je poznat, ne samo po svom prelepom uređenju i životinjama koje gaji, već i po melemima koji se prave po starim receptima. Ako se ikada uputite ka ovom manastiru, budite sigurni da će vas na ulazu prvo dočekati mačke, željne da ih pomazite i posvetite im nešto vremena.

Ljubitelji prirode vole da posete i Vrelo, izletište nedaleko od Pirota. Dojkinačka i Jelovička reka su najprepoznatljivije u ovom kraju, kao i kanjon reke Visočice. Ovo je pravo mesto za sve one koji obožavaju duge šetnje, lov, ribolov, sport, kao i odmor i uživanje u prirodnom okruženju.

I kada se priča sklopi, ne preostaje ništa drugo do izdvojiti vreme za posetu Pirotu i okolini čim okolnosti to dozvole. A kako je ovaj kraj još nedovoljno istražen, zanimljiv je za sve turiste koji u sebi nose želju za otkrivanjem nečeg novog.

 

Tekst i fotografije Darija Svorcan

Opširnije pročitajte u našem štampanom izdanju