Kad se zaplavi naše more

Gliserom kroz Đerdap

 

Tekst i fotografije Branislav Tikić

Đerdapska klisura je poznata po mnogo čemu. Između ostalih, ona je najveća i najduža klisura, takozvana probojnica, u Evropi. Dugačka je 100 kilometara, i sastoji se od nekoliko celina: Golubačke klisure, Ljupkovske kotline, klisure Gospođin vir, Donjomilanovčke kotline, klisura Veliki kazan i Mali kazan, Oršavske kotline i Sipske klisure. Sve one su prošarane brojnim naseljima, vidikovcima, arheološkim lokalitetima i kulturno-istorijskim spomenicima. Klisura se i sa srpske i sa rumunske strane može obići drumskom magistralom koja se uzdiže iznad samog Đerdapskog jezera, ali i starijim, vodenim putem, i to samo turistički i u sopstvenom aranžmanu. Redovnih brodskih linija, nažalost, odavno nema.

Na samom njenom početku, na desnoj obali Dunava, do koje su se strmoglavo spustile okomite stene, uzdiže se impozantna srednjovekovna tvrđava Golubački grad. Nedavno je vrlo uspešno obnovljena i rekonstruisana sredstima Evropske unije. Sada blista u punom sjaju, i danju i noću. Ovde kod Golupca, kažu, Dunav je najširi na svom toku kroz našu zemlju. Odatle počinje i najveće veštačko akumulaciono jezero u Srbiji i nekadašnjoj Jugoslaviji, Đerdapsko. Nastalo je pregrađivanjem Dunava i izgradnjom brane sa hidrocentralom ispred Kladova.

Od Golupca vodi magistrala do svetski poznatog praistorijskog arheološkog nalazišta Lepenski vir, a dalje do novog Donjeg Milanovca. Onaj nekadašnji, stari, potopoljen je kada i stara Tekija i Sip, zbog izgradnje hidrocentrale Đerdap I i podizanja nivoa Dunava. Za pitomi Donji Milanovac može se reći da je turističko središte Đerdapa, jer je u njemu i sedište uprave našeg najvećeg Nacionalnog parka „Đerdap“ i vrlo zanimljivog Centra za posetioce ovog nacionalnog parka.

Opširnije pročitajte u našem štampanom izdanju